Vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) có lịch sử phát triển tương đối mới, đang và sẽ chuyển đổi trạng thái phát triển. Quy hoạch phát triển vùng ĐBSCL giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đã xác định rõ tương lai của vùng là hướng tới an toàn, thịnh vượng, bền vững và đáng sống. Nền tảng cho sự phát triển bền vững này chính là tài nguyên thiên nhiên và hệ sinh thái bản địa. Quyển sách này được biên soạn nhằm phân tích mối liên quan giữa yếu tố sinh thái tự nhiên, con người, hoạt động sống và phát triển theo thời gian, qua đó nhận diện các đặc trưng riêng của mối quan hệ này; đưa ra các khuyến nghị giải pháp phát huy những giá trị tích cực và cải thiện các hạn chế, tập trung vào thay đổi hành vi ứng xử của con người với môi trường tự nhiên và xã hội. Mục tiêu là phát huy giá trị hệ sinh thái tự nhiên và văn hóa bản địa thúc đẩy sự phát triển bền vững trong bối cảnh mới. Quyển sách gồm 13 chương, tập trung vào năm lĩnh vực chính: (1) sinh thái tự nhiên, định cư và kết cấu hạ tầng, (2) kinh tế gắn và phát triển cộng đồng, (3) văn hóa – xã hội và phát triển cộng đồng, (4) giáo dục và năng lực hội nhập, và (5) phát triển bền vững bản sắc vùng. Mối quan hệ chặt chẽ giữa hệ sinh thái tự nhiên, kinh tế - xã hội và hành vi ứng xử của cư dân ở đồng bằng theo thời gian là nền tảng tạo nên bản sắc “văn hoá” của vùng. Hệ sinh thái tự nhiên là cơ sở cho hành vi và quá trình phát triển kinh tế - xã hội; trong khi, sự phát triển kinh tế - xã hội cũng tác động trở lại hệ sinh thái tự nhiên và hành vi con người. Mối quan hệ hai chiều này làm cho người đồng bằng có những ứng xử phù hợp với thiên nhiên để sống và phát triển, góp phần tạo ra hệ thống tri thức bản địa quý báu (Hình 1). Đây chính là nét văn hoá đặc trưng góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của vùng trong tương lai.